St Deiniol
Llanddeiniolen, Gwynedd
Mae eglwys Sant Deiniol, a ailadeiladwyd ym 1843, wedi'i lleoli o yng nghysgod y coed yw trawiadol, sydd wedi'u dogfennu'n swyddogol fel rhai sy'n 2,000 o flynyddoedd oed.
Gosodwyd y garreg sylfaen ar Ebrill 19eg, 1856 a chysegrwyd yr eglwys ar Fedi 24ain, 1857 gan Esgob Bangor ar y pryd, Dr Christopher Bethel. Heddiw ac ers iddi gael ei hagor mae'r eglwys wedi bod yn rhan annatod o'r gymuned.
Y pensaer wrth adeiladu Eglwys Crist oedd Henry Kennedy, a oedd hefyd yn gyfrifol am adeiladu eglwysi adnabyddus eraill yn Esgobaeth Bangor. Chwaraeodd dylanwad yr ‘Ecclesiological Society’ a'r ‘Oxford Movement’ eu rhan yn ffurfio’r eglwys a Mr Thomas Assheton Smith, perchennog Stad y Faenol, a hefyd perchennog Chwarel Dinorwig, oedd cymwynaswr yr eglwys, y fynwent, y ficerdy ac ysgol yr eglwys gerllaw. Ar ddydd cysegriad, doedd dim dyled o gwbl gan yr eglwys.